Wystąpienie: Katarzyna Ueberhan

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Prawo do niezależnego i bezstronnego sądu to fundament demokratycznego państwa prawa. To warunek konieczny. Warunek konieczny do ochrony praw obywateli, wszystkich obywateli, zarówno przedsiębiorców, jak i pracowników. To bezpieczeństwo polskich rodzin, to skuteczne dochodzenie praw, szansa naprawienia krzywdy czy wyrównania szkody.

Niniejszy projekt to niezwykle ważna i potrzebna ustawa nie dlatego, że dotyczy sytuacji sędziów, a właśnie dlatego, że dotyczy sytuacji, problemów i codziennych spraw nas wszystkich. To ustawa, która po raz kolejny mierzy się z niezwykle ważnym wyzwaniem. Porządkuje skutki wadliwych nominacji sędziowskich. Przywraca pewność prawa i zaufanie obywateli do sądów, bo każdy i każda z nas ma prawo do niezależnego, niezawisłego, bezstronnego sądu. Wyrok sądu musi być pewny, bez potrzeby zastanawiania się i rozstrzygania statusu osoby, która ten wyrok wydała.

Co istotne, projekt rozróżnia sytuację poszczególnych grup sędziów. Przewidziano też ponowne konkursy na stanowisko objęte wadliwą procedurą. Uwzględnienie odmiennych dróg zawodowych jest potrzebne, a ponowne konkursy muszą zapewniać przejrzystą ocenę kwalifikacji oraz udział prawidłowo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa.

Oczywiście pamiętać należy przy tym, że odbudowa praworządności oznacza prawo obywateli do sądu, wszystkich obywateli, także tych bezpośrednio objętych tą reformą. 2-letnie delegacje przewidziane dla określonych grup sędziów mają pomóc zachować ciągłość rozpoznawania spraw. To ważne zabezpieczenie interesów obywateli. Równocześnie należy podkreślić, że zgodnie z przedłożeniem dotychczasowe orzeczenia co do zasady pozostaną w mocy. To niezwykle ważne. W ostatnim czasie nie brakowało przykładów unieważnianych wyroków, czy to w sprawach prywatnych, takich jak rozwiązanie małżeństwa, czy w sprawach ważnych społecznie, szeroko publicznie komentowanych. To niezwykle ważne, bo na podstawie tych orzeczeń sądowych podejmowane są przecież decyzje życiowe, rodzinne, spadkowe, majątkowe. Ochrona praw obywateli oznacza też ochronę zaufania do prawomocnych rozstrzygnięć. To też nie tylko odbudowa zaufania obywateli do sądu, ale, co należy podkreślać, odbudowa zaufania obywateli do państwa.

Przy okazji należy zwrócić uwagę, że przy wszelkich zmianach, szczególnie zmianach organizacyjnych, takich jak likwidacja Izby, należy mieć na uwadze też ochronę pracowników i o tym pamiętać, w tym przypadku pracowników cywilnych likwidowanej Izby. To ważne, by wykorzystać ich doświadczenie w pozostałych jednostkach Sądu Najwyższego.

Przenoszeniu spraw i nowym obowiązkom muszą towarzyszyć odpowiednia obsada sekretariatów oraz przygotowanie organizacyjne, tak aby reforma nie wydłużyła oczekiwania na rozstrzygnięcia dla obywateli, też nie wywracała życia tym, którzy związali swoje zawodowe życie z pracą dla i na rzecz tych obywateli.

Wysoka Izbo! Późno, więc już kończę. Kończąc, chciałam dodać jeszcze jedno. Dla obywatela nie ma znaczenia, kto ma rację w sporze politycznym. Dla obywatela ma znaczenie jedno: czy jego sprawa zostanie rozpatrzona uczciwie, niezależnie i bez politycznych nacisków, a wyrok w sprawie będzie niepodważalny i pewny. Ten projekt jest właśnie krokiem w stronę przywracania tej elementarnej, podstawowej pewności. Dlatego Lewica popiera niniejsze przedłożenie. Dziękuję.